Gender reveals populair ondanks kritiek: 89% van de ouders vindt het overdreven

Blauwe of roze confetti, een taart met een verborgen kleur of een ballon die openbarst voor een juichend publiek: ook in Nederland zijn gender reveals inmiddels niet meer weg te denken. Toch blijkt het merendeel van de Nederlandse ouders kritisch te zijn op deze viering. Uit onderzoek van YourSurprise, uitgevoerd door PanelWizard onder 1.014 Nederlandse ouders, blijkt dat maar liefst 89% gender reveals overdreven vindt. Tegelijkertijd lijkt de behoefte om stil te staan bij de bekendmaking van het geslacht van een baby niet te verdwijnen. Mogelijk verandert vooral de manier waarop ouders daar invulling aan geven.

Ruim helft van de ouders vindt het feest achterhaald

Ondanks de populariteit van het feestelijke moment waarbij het geslacht van de baby bekend wordt gemaakt, blijkt een groot deel van de ouders de viering overdreven te vinden. Meer dan de helft van de ouders (55%) noemt gender reveals zelfs achterhaald. Onder ouders tussen de 50 en 59 jaar loopt dit percentage op tot 68%. Tegelijkertijd is er weinig verschil tussen mannen en vrouwen als het gaat om hoe ‘overdreven’ het fenomeen wordt gevonden. Voor beide groepen ligt dit percentage op 89%.

Ook de meerwaarde van een gender reveal wordt door veel ouders ter discussie gesteld. Zo vindt 73% van de ouders dat een gender reveal weinig toevoegt aan het moment waarop het geslacht bekend wordt gemaakt. De kritiek lijkt daarmee niet alleen te gaan over de manier waarop het feest wordt georganiseerd, maar ook over de vraag waarom zo'n moment überhaupt gevierd moet worden.

Sociale druk door familie en sociale media

Dat sociale druk rondom gender reveals een rol speelt, blijkt ook uit de onderzoeksresultaten. Bijna twee derde (63%) van de respondenten geeft aan dat er sprake is van sociale druk om dit moment groots met familie en vrienden te vieren. Vooral onder ouders jonger dan 30 jaar speelt dit: binnen deze groep geeft 70% aan dat sociale verwachtingen een rol spelen.

Volgens sociaal wetenschapper Linda Duits kunnen nieuwe rituelen al snel sociale verwachtingen met zich meebrengen. “Bij dit soort opkomende rituelen ontstaat er vaak een enorme druk vanuit de gemeenschap om hieraan mee te doen.” Die druk kan er volgens haar zelfs toe leiden dat aanstaande ouders elkaar proberen te overtreffen. “Denk aan het feest nog groter, beter of duurder proberen te maken.”

Het gaat daarbij niet alleen om de directe omgeving, maar ook om wat er online zichtbaar is. “Sociale media geven ons een kijkje in het alledaagse leven van naasten, maar ook van celebrities,” aldus Duits. “Vaak volgen mensen BN'ers en influencers met wie ze zich verwant voelen - mensen waarvan ze het gevoel hebben dat die net zo zijn als zij, of zoals zij zelf zouden willen zijn. Zo ontstaat een denkbeeldige gemeenschap.”

Van groot feest naar persoonlijk ritueel

Dat veel ouders kritisch zijn op gender reveals betekent niet automatisch dat de behoefte aan een moment rond de bekendmaking van het geslacht verdwijnt. Volgens generatie-expert en antropoloog Manou van Eerten kan juist de vorm van het ritueel veranderen. “Een gender reveal lijkt niet zozeer te verdwijnen, maar eerder te transformeren van een publiek feest naar een persoonlijk ritueel.”

Volgens Van Eerten kunnen mensen het concept achterhaald of te uitbundig vinden, terwijl de onderliggende behoefte blijft bestaan. Een belangrijk overgangsmoment markeren en samen betekenis geven aan de komst van een kind kan voor veel mensen waardevol blijven, ook wanneer zij geen behoefte hebben aan een groot feest.

Daarbij ziet Van Eerten een verschuiving naar kleinere en persoonlijkere vormen. Zij omschrijft dit als een vorm van de-influencen: “Minder blauw/roze spektakel, minder publiek en productie. Maar het ritueel zelf blijft bestaan.”

Sociale media veranderen de vorm van het ritueel

Sociale media hebben gender reveals volgens Van Eerten niet per se laten verdwijnen, maar kunnen wel invloed hebben op de manier waarop mensen zo'n moment delen. Waar een groot feest tijd, geld en organisatie vraagt, kan een klein moment thuis eveneens online worden gedeeld.

De sociale functie verschuift daarmee volgens haar. Waar ouders vroeger vooral anderen uitnodigden om bij het moment aanwezig te zijn, kan het nu ook gaan om het achteraf delen van een persoonlijk moment. “We nodigen jullie uit om erbij te zijn” verandert daarmee in: “We laten jullie zien hoe dit bijzondere moment voor óns was.”

De emotie kan daarbij belangrijker worden dan de omvang van de viering. Juist een klein en persoonlijk moment kan volgens Van Eerten online aanslaan, omdat de reactie van de betrokkenen direct zichtbaar is. Een intiemere gender reveal betekent dus niet per se dat het moment minder gedeeld wordt; de manier waarop anderen erbij worden betrokken verandert.

Waarom ontstaan er steeds nieuwe rituelen rond het ouderschap?

De ontwikkeling van gender reveals staat volgens Van Eerten niet op zichzelf. Zij ziet een bredere behoefte aan rituelen rondom belangrijke levensovergangen. Zwangerschap en geboorte zijn volgens haar niet alleen gebeurtenissen waarbij iemand ouder wordt, maar ook momenten van identiteitsverandering. Mensen veranderen bijvoorbeeld als partner, vriend(in), kind van hun eigen ouders en lid van een familie.

Rituelen kunnen helpen om zo'n overgang sociaal zichtbaar te maken. Tegelijkertijd zijn traditionele overgangsmomenten voor veel mensen minder vanzelfsprekend geworden. Daardoor ontstaat ruimte voor nieuwe, zelfgekozen manieren om belangrijke veranderingen te markeren.

Dat verklaart volgens Van Eerten ook waarom steeds meer verschillende rituelen rondom geboortes ontstaan. Dadchelors en babyborrels vervullen binnen de overgang naar het ouderschap eenzelfde soort behoefte.

De verwachting is dan ook niet dat bestaande rituelen zullen verdwijnen om plaats te maken voor één nieuw fenomeen. Van Eerten verwacht juist eerder een toename in kleine, persoonlijke en flexibele rituelen. De ontwikkeling zit volgens haar dus niet in de opkomst van grote nieuwe feesten, maar in een toename van kleine, zelfgekozen overgangsrituelen.